iNet.mn дагах

Н.Сүхбалсан: Багш маань нэг шил ус, хэдхэн ёотонгоор хоёр хонож зураг авдаг тэвчээртэй хүн байв

Монгол Улсын Төрийн шагналт, Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн Ойдовын Уртнасангийн мэндэлсний 80 жилийн ой энэ онд тохиож, түүний гэр бүл, үр хүүхэд, хамтран ажиллаж байсан уран бүтээлчид өчигдөр Монголын театрын музейд гэрэл зургийн үзэсгэлэн гаргаж, дурсамж уулзалт хийлээ.
О.Уртнасангийн гэргий анагаах ухааны доктор С.Ямаахай гуай ёслолыг нээж, хүрэлцэн ирсэн ахмад уран бүтээлчид, О.Уртнасангийн шавь нар, байнга дурсаж хамтран жиллаж байсан найз нөхдөд баярлаж явдгаа илэрхийлэв. Энэ үеэр О.Уртнасан гуайтай хамгийн олон жил хамтран  ажилласан зураглаач  Намсрайн Сүхбалсантай ярилцав.
-Таныг  О.Уртнасан гуайн бараг л "сүүдэр" шиг явсан гэж нөхөд тань ярьдаг...Энэ тухайд...?
- Анх Дүйнхэр гэдэг том оператороор хөтлүүлж Кино үйлдвэрийн босго алхсан. Өнөөгийн өндөрлөгөөс эргээд харахад багшийнхаа нэрийг муугаар гаргаагүйдээ сэтгэл өег явдаг. Монгол кино хэмээх том айлд гэрэлтүүлэгч, синхрон техникч, операторын туслахаар 14 жил  ажилласан намайг нэг л өдөр нэрт оператор О.Уртнасангийн туслахаар ажиллуулах болсон юм. Хавтгай, мазаалай, буган хандгай гээд ховор сонин амьтдын тухай хийсэн олон кинонд нь туслахаар ажиллаж, тэр хүнээс мөн ч их юм сурсан даа. Багш маань ном их уншина, зураг авах амьтдынхаа талаар шинжлэх ухааны холбогдолтой бүхий л материалыг судална. Нэг удаа бид Хэнтийн нуруунд буган хандгайн зураг авахаар явлаа. Үүрээр ганцхан удаа усанд орж ирдэг тэр амьтны зургийг авахын тулд намайг Хэрлэн мөрний эрэг дээр хожууланд хөдөлгөөнгүй хүлээд дуранг минь бариулж билээ.
-Өө, өнөөх Хэрлэнгийн хөвөөнд хожуулд хүлүүлчихээд зураг авсан паян байна...?
-Тийм. Шөнийн 22, 23 цагийн үеэс суулгаад, нар мандахад ирж авна.Тэгж хүлүүлж зураг авснаар муу юм болоогүй. Асар их тэвчээр суулгаж өгсөн.
-О.Уртнасан гуай өөрөө асар их тэвчээртэй хүн байсан гэдэг дээ?
-Тийм. Их тэвчээртэй хүн дээ. Бас нэг удаа Алтайн цаадахь говьд хавтгайн зураг авахаар явлаа. Янз бүрийн үнэртэн танартан хэрэглэж болохгүй (үнэртэй ус, саван, тамхи гэхчлэн) тэр бүү хэл хиам, консерв ч авч явахгүй шүү дээ. Борц, гурил, ус гурав л найдвартай авч явдаг байсан. Нэг удаа бид говийн угалзан шуурганд дайрууллаа. Тогоо шанага, хувцас хунар, дуран авиа бүгд 50-60 см элсний гүнд булагдчихав. Гэтэл багш маань тун нарийн ухаантай хүн болохоор машин, камер хоёрынхоо хооронд олс татчихаад махны модоо нүүрэндээ бариад л камер байгаа газраа баримжаалж байсан юм. Шуурганы дараа камераа ухаж авсан, хувцсаа олоогүй, харин дараа зун нь ирж олж авч билээ. 
Манай багш нэг шил ус, хэдхэн ёотонгоор хоёр хонож зураг авдаг тэвчээртэй хүн байлаа. Байгаль дэлхий ёс уламжлал, араатан жигүүртний тухай асар их мэдлэг, мэдээллийг тэр хүн надад өгсөн юм. Наад зах нь машинаас буунгуут гутлаараа шороо хутгана. Шороо хаашаа хийснэ, салхины зүгийг түүгээр мэддэг байж. Түүнээс үндэслэн камераа хаана зоох вэ, өөрөө хаана суух вэ гэдгээ хүртэл тодорхойлдог нарийн дэг жаягтай.
 -Монгол кинонд 14 жил ажиллахдаа томчуулын туслахаар “шогшиж” байсан хүн. Бүх холбоотын кино урлагийн дээд сургуулийг ч (ВГИК) торохгүй төгссөн биз ээ?-Таван жилд ганцхан удаа ирдэг тэр хуваарь өдрийн од л гэсэн үг. Гэхдээ ахмад оператор Дүйнхэр, Төрийн шагналт, УГЗ О.Уртнасан, Төрийн шагналт найруулагч Б.Балжинням, Л.Шаравдорж нарын багт ажиллаж, нэг тогооноос хооллож явсан маань надад урлахуйн дадлага л ВКИК-ээс илүү  ихийг өгсөн. Унтахын өмнө ч, хоол идэж байхдаа ч  тэдний кино хийх, план тавих тухай ярьдаг байсан нь  бараг хэдэн боть ном уншсанаас ч илүү амьдралтай. Би багштайгаа уран сайхны 13 кино, баримтат 50 гаруй кинонд ажилласан байна.
-Өнөөдөр багшийнхаа тухайд юу хэлмээр байна?- Өөрөө байхгүй байгаа ч бүтээл нь мөнхөрч үлджээ. Хамт явж авсан олон зураг  үзэсгэлэнд тавигджээ. Эдэлж хэрэглэж байсан зүйлүүд нь ч дурсамжийг амьд мэт сэргээж байна. Энэ үзэсгэлэнг санаачилж, биднийг уулзуулсан С.Ямаахай эгчдээ баярлалаа.

Хөдөлмөрийн баатар, Гавьяат тамирчин, дэлхийн хошой аварга Зэвэгийн Ойдов:
- О.Уртнасан гуай тамирчин бидний олон сайхан барилдааны алтан агшныг авч мөнхөлсөн хүн. Миний хувьд, 1978 онд анх олимпод барилдсан. Гэхдээ олимпийн "од" муухан. Харин дэлхийн аваргын хошой алтан медаль хүртсэн залуу насыг  Уртнасан гуай мөнхөлжээ. Олон улсын чөлөөт бөхийн холбооноос "Ойдов" мэхийг баталгаажуулахад Уртнасан гуайн авсан кадрууд, миний мэх хийж байгааг  тод сайхан үлдээсэн нь их тус болсон шүү. "Ойдов" мэхийг нарийндаа оператор Ойдовын Уртнасан гуай л надад хайрласан санагддаг. /инээв/
Хөдөлмөрийн баатар, гавьяат тамирчин, Олимпийн анхны мөнгөн медальт, Монгол Улсын дархан аварга Ж.Мөнхбатын гэргий Д.Тамир:
-Монгол бөхчүүд анх оролцсон Олимпоос эхлээд олон олимп, тэмцээний зургийг О.Уртнасан гуай авсан. Манай өвгөний /Мөнхбат аваргын/ 1964 оны Токиогийн олимп, 1968 оны Мехикогийн олимп, 1972 оны Мюнхены олимпийн гээд олон барилдааныг түүхэнд мөнхлөн үлдээжээ. Нөхрийнхөө залуу нас, өндөр амжилтыг одоо ч үр хүүхэдтэйгээ харж суухад их сайхан байна. О.Уртнасан гуай манай өвгөн хоёр их дотно найзалдаг байсан. Уртнасан гуай зурганд их удаан явна. Тэр бүр уулзаж амжихгүй. Харин энэ хоёр дэлхийн уралдаан тэмцээнд хамт их явсан байх. Энэ үзэсгэлэнгээс ч гэсэн тэдний ойр явсныг харж, амьд мэт л санаж байна. Үзэсгэлэн гаргасан С.Ямаахайдаа баярлаж байна.
О.Уртнасан гуайг ийнхүү дурсах хүн олон байлаа. О.Уртнасан гуайн олон ховор гэрэл зургаас гадна хөдөө зурганд авч явдаг байсан майхан, чемодан,шатар,  эдлэл хэрэглэлүүд сонирхол татаж байсан юм. 



 скачать dle 12.0

Хүн 75 наслахдаа 25 жилийг нь унтаж өнгөрөөдөг!

13/09/2019, 16:19

Сагсан бөмбөгийн ДАШТ: Өнөөдөр хагас шигшээ тоглолтууд болно

13/09/2019, 16:12

Ардчиллаар олдсон үг хэлэх эрх чөлөөгөө хамгаалъя!

13/09/2019, 16:04

“МОНГОЛЫН 1911 ОНЫ ҮНДЭСНИЙ ХУВЬСГАЛ БА ХОШОЙ ЧИН ВАН М. ХАНДДОРЖ” СЭДЭВТ ЭРДЭМ ШИНЖИЛГЭЭНИЙ ХУРАЛ БОЛОВ

13/09/2019, 15:52

Дорноос тээсэн гунигт бодлууд

13/09/2019, 15:51

МОНГОЛЫН РОК ПОПЫН ТОМООХОН ТӨЛӨӨЛӨЛ А.МӨНГӨНШАГАЙД ГҮН ЭМГЭНЭЛ ИЛЭРХИЙЛЬЕ!

13/09/2019, 15:47

ТҮҮХИЙН СУДАЛГАА: 300 ЖИЛ ДАЛД ОРШСОН САРЬДАГИЙН ХИЙДИЙН НУУЦЫГ ДЭЛГЭНЭ

13/09/2019, 15:45

Далай шиг говь, говь шиг далайгаар аялуулна

12/09/2019, 11:38

Ерөнхийлөгч өө, ард түмнээ хоёр хуваахаа боль

12/09/2019, 11:35

Гэрээслэл бичиж амиа хорлосон хүү хар тамхи хэрэглэсэн байжээ

12/09/2019, 11:34

Төрөлх хэлээ хамгаалсан эрдэмтэн зулын гол болжээ

12/09/2019, 11:30

М.Зоригт: “Бидний цөөхөн Монголчууд” олон улсын “Nomadic Geographic” төсөл болон өргөжиж байна

12/09/2019, 10:56

Монголын жүдогийн шигшээ багийн дасгалжуулагчид бүгд ажлаа өглөө

12/09/2019, 10:51

НӨХӨРЛӨЛИЙН ГЭРЭЛ СҮҮДЭР

12/09/2019, 10:42

Улс төрийн хэлмэгдэгсдийн хөшөөнд цэцэг өргөв

11/09/2019, 11:28

А.М.СЕРГЕЕВ: Бид палеогенетикийн салбарт хамтран ажиллаж болох юм

11/09/2019, 11:23

"Мобиком" компанийн шинэ оффист үед гал гарлаа

11/09/2019, 11:21

Сайжруулсан түлш түгээлтэнд дүүрэг, хорооны Засаг дарга нарыг анхаарч ажиллахыг үүрэг болголоо

11/09/2019, 11:19

Хэлмэгдэгсдийн хөшөөнд цэцэг өргөж, хүндэтгэл үзүүллээ

11/09/2019, 11:17

ДАШТ-ий ринг дээр манай 4 боксчин учраагаа хүлээж байна

11/09/2019, 11:15

Ялалт музейн захирал Л.Мягмарсүрэнд Монгол Улсын Соёлын гавьяат цол хүртээв

11/09/2019, 11:14

Жек Ма огцорч, “Alibaba” компанийн шинэ эрин үе эхэлж байна

11/09/2019, 11:13

МАН: Ерөнхийлөгч төслөө татах боломжгүй

9/09/2019, 13:00

Талийгаач А.Мөнгөншагайгийн сууж явсан машин ТЭМЭЭ МӨРГӨЖ осолджээ

9/09/2019, 12:55

Юанийн ханш СУЛАРЧЭЭ

9/09/2019, 12:49

Ч.Хөхчирэнгэр түрүүлж, Даншгийн арслан боллоо

9/09/2019, 12:48

Оросын Шинжлэх ухааны академийн ерөнхийлөгчийг хүлээн авч уулзлаа

9/09/2019, 12:46

Батцагаан цогчин дуганыг нээх ёслол

9/09/2019, 12:40

Ерөнхийлөгч Х.Баттулга, В.Путин, Японы Ерөнхий сайд Абэ Шинзо нар жүдо бөхийн тэмцээн үзэв

6/09/2019, 13:37

Эрэн сурвалжлагдаж байсан 140 этгээдийг нийтийн байрнаас баривчилсан байна

6/09/2019, 13:29

9/10/2018, 12:01

????? ????????? SpaceX ????????? ????? ??????? ?????

19/09/2018, 11:38

26/09/2018, 10:41

?.???????? ?????? ?????? ??????? ??????????? ???-?? ?????? ?????? ???????

21/09/2018, 13:45

"Монголыг чиглэсэн 100 мянган жуулчин агаарын тээврээс болж аяллаа цуцалдаг"

22/04/2019, 15:55

Г.Батхүү агсаны амь насаа алдсан Төрийн ордны газар

22/05/2019, 14:51

Хэвлэл мэдээллийн салбарын гэрэл зурагчид үзэсгэлэнгээ нээв

25/03/2019, 09:25

"Монгол бахархал" гэрэл зургийн үзэсгэлэнгээс

9/07/2019, 17:06

УИХ-ын даргаар Г.Занданшатарыг сонголоо

1/02/2019, 17:51

Уран уургач, бугуйлчдын тэмцээнээс....

27/02/2019, 17:25

“ХИГАШИКАВА ОЛОН УЛСЫН ГЭРЭЛ ЗУРГИЙН ФЕСТИВАЛЬ”-Д МОНГОЛ СУРАГЧИД ХОЁРДОХ ЖИЛДЭЭ ОРОЛЦОХ ГЭЖ БАЙНА

30/07/2019, 13:58

Хятаны хосгүй үнэт үзмэрүүдийг дэлгэнэ

26/06/2019, 13:30

Гамшиг осол тохиолдсон үед Ард иргэдийн ирэх “Түр Цугаларах Талбай”-д

25/04/2019, 16:13

“Бөмбөгөр ногоон театр” баримтат гэрэл зургийн цомгийн нээлт боллоо

6/03/2019, 17:19

ЦАГИЙН САЛХИ СЭВЭЛЗҮҮЛСЭН "ЦАГИЙН ЗӨРҮҮ" ФОРУМ

17/04/2019, 12:19

Монгол, Их Британи улсын далбаатай галт тэрэг аялалд гарав

19/02/2019, 15:55

Хоккайдо: Монголын өсвөрийн гэрэл зурагчид тэргүүллээ

8/08/2019, 16:13

Гайхамшигт Антрактид Девен Строссын нүдээр

21/02/2019, 10:18

Боао форумын бага хурлын оролцогчдод зориулсан бэсрэг наадам боллоо

21/08/2019, 10:15

Монгол Улс анхны ХУРДНЫ ЗАМАА хүлээж авлаа

5/07/2019, 12:25

Уран уургач, бугуйлчдын тэмцээнээс....

27/02/2019, 17:25

9/10/2018, 12:01

????? ????????? SpaceX ????????? ????? ??????? ?????

19/09/2018, 11:38

Миний харсан Энэтхэгчүүд

13/03/2019, 09:42

"Монголыг чиглэсэн 100 мянган жуулчин агаарын тээврээс болж аяллаа цуцалдаг"

22/04/2019, 15:55

26/09/2018, 10:41

?.???????? ?????? ?????? ??????? ??????????? ???-?? ?????? ?????? ???????

21/09/2018, 13:45

Г.Батхүү агсаны амь насаа алдсан Төрийн ордны газар

22/05/2019, 14:51

Гамшиг осол тохиолдсон үед Ард иргэдийн ирэх “Түр Цугаларах Талбай”-д

25/04/2019, 16:13

Гайхамшигт Антрактид Девен Строссын нүдээр

21/02/2019, 10:18

“ХӨХ СУВД – 2019”

4/03/2019, 12:52

“Бөмбөгөр ногоон театр” баримтат гэрэл зургийн цомгийн нээлт боллоо

6/03/2019, 17:19

УИХ-ын даргаар Г.Занданшатарыг сонголоо

1/02/2019, 17:51

Гэр бүлийн үнэ цэнийг мэдрүүлсэн урлан

26/02/2019, 16:04

Бэлтгэл хошууч генерал Б.Баярмагнай: Медальон дурсгах нь цэргийн салбарт ихээхэн хөгжсөн соёл

15/03/2019, 12:37

Хэвлэл мэдээллийн салбарын гэрэл зурагчид үзэсгэлэнгээ нээв

25/03/2019, 09:25

“Ялалт 70” хөшөөнд цэцэг өргөлөө

9/05/2019, 13:29

“Бүс ба зам” чуулга уулзалт

28/04/2019, 15:55

Автобусанд цахим картаар зорчоогүй иргэнийг 10, мөнгө авсан жолоочийг 25 мянган төгрөгөөр торгоно

27/01/2019, 15:43

Хөдөлмөрийн баатар, Ардын уран зохиолч Б.Лхагвасүрэнг сүүлчийн замд нь үдлээ

11/02/2019, 09:54